Blog
Makarna Çeşitleri: İsimleri, Şekilleri ve Sos Eşleşmeleri
Makarna çeşitleri; uzun, kısa, dolgulu ve fırınlık şekiller olarak gruplandırılabilir. Spagetti, penne, fusilli, farfalle, fettuccine, tagliatelle ve ravioli en sık karşılaşılan isimlerdendir. Doğru seçim için yalnızca şekle değil, hazırlayacağınız sosun kıvamına ve pişirme yöntemine de bakın.
Bu rehberde İtalyan makarnalarının isimlerini ve kullanım farklarını, Japon eriştelerini ve evde pişirirken dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.
İtalyan makarna çeşitleri: isimleri, şekilleri ve sosları
Aynı malzemeden üretilmiş makarnaların şekli, sosun yüzeye tutunmasını ve lokmanın dokusunu değiştirir. Aşağıdaki eşleşmeler başlangıç önerileridir; tek bir sosla sınırlı kalmanız gerekmez.
| Makarna | İtalyanca adı | Şekli | Deneyebileceğiniz sos veya kullanım |
|---|---|---|---|
| Spagetti | spaghetti | Uzun, ince ve yuvarlak | Domatesli veya zeytinyağlı soslar |
| Penne | penne | Uçları verev kesilmiş kısa borular | Parçalı domates, sebze veya kıymalı soslar |
| Fusilli | fusilli | Burgu biçiminde | Pesto, sebzeli soslar ve makarna salatası |
| Farfalle | farfalle | Kelebek ya da fiyonk biçiminde | Sebzeli makarna ve soğuk salatalar |
| Fettuccine | fettuccine | Uzun, yassı şeritler | Kremalı veya tereyağı-peynirli soslar |
| Tagliatelle | tagliatelle | Uzun şeritler; sıklıkla yumurtalı hamurdan yapılır | Ragù gibi etli soslar |
| Linguine | linguine | Spagettiden daha yassı uzun şeritler | Deniz ürünlü veya pestolu soslar |
| Rigatoni | rigatoni | Geniş, oluklu kısa borular | Yoğun ve parçalı soslar; fırın yemekleri |
| Ravioli | ravioli | İç harcı kapatılmış küçük hamur parçaları | Dolguyu öne çıkaran hafif soslar |
| Lazanya | lasagne | Geniş yapraklar | Kat kat hazırlanan fırın makarnası |
| Conchiglie | conchiglie | Deniz kabuğu biçiminde | Küçük parçalı sebze veya peynirli soslar |
| Orzo / risoni | orzo / risoni | Pirinç tanesine benzeyen küçük makarna | Çorba ve salata; Türk mutfağında arpa şehriye benzeri kullanım |
Şekline göre hangi makarna seçilmeli?
Uzun makarnalar
Spagetti ve linguine gibi uzun şekillerde sosun telleri kaplaması önemlidir. Çok büyük sebze parçaları tabağın dibinde kalabilir; küçük doğranmış malzemelerle servis etmek daha dengeli lokmalar sağlar.
Kısa ve oluklu makarnalar
Penne rigate, rigatoni ve fusilli, kıvrımları ya da olukları sayesinde sosu taşır. Sebzeli veya parçalı bir sos hazırlıyorsanız bu şekillerle başlayabilirsiniz. Makarna salatasında da kısa şekiller kaşıkla ya da çatalla daha kolay yenir.
Dolgulu makarnalar
Ravioli gibi dolgulu çeşitlerde sos, iç harcın tadını bastırmamalıdır. Peynirli raviolide hafif bir tereyağlı sos, sebzeli dolguda sade domates sosu denenebilir. Dolgunun ve hamurun pişmesi gerektiğinden yalnızca dış görünüşe göre süre belirlemeyin.
Fırınlık makarnalar
Lazanya yaprakları ve kısa boru makarnalar fırında da kullanılabilir. Bazı lazanya ürünleri ön haşlama ister, bazıları doğrudan fırına girebilir. Ürün talimatına ve tarifteki sos miktarına göre hazırlayın.
Japon makarnaları ve erişteleri: ramen, udon, soba
Türkçede “Japon makarnası” denilse de bu ürünleri erişte olarak ayırmak daha açıklayıcıdır. Hamur malzemeleri ve servis biçimleri İtalyan pastalarından farklı olabilir.
- Ramen: Buğday esaslı eriştedir. İnce veya kalın, düz ya da kıvrımlı çeşitleri bulunur; et suyu veya sebze bazlı çorbalarda servis edilir.
- Udon: Genellikle buğday unundan yapılan kalın eriştedir. Sıcak et suyunda, soğuk servisle veya tavada hazırlanabilir.
- Soba: Karabuğday unu içeren eriştedir; bazı ürünlerde buğday unu da bulunur. Sıcak veya soğuk servis edilebilir.
- Somen: Çok ince buğday eriştesidir. Soğuk erişte ve yanında daldırma sosuyla sunulan örnekleri vardır.
- Yakisoba: Adındaki “soba” ifadesine rağmen tipik olarak karabuğday eriştesi değildir. Buğday eriştesinin sebze ve sosla tavada pişirildiği bir yemektir.
İtalyan makarnaları için kullandığınız pişirme ve soslama yöntemini bütün eriştelere aynen uygulamayın. Özellikle soğuk servis edilecek eriştelerde durulama talimatı farklı olabilir.
Makarna pişirmenin püf noktaları
- Süreyi paketten kontrol edin. Şekil, kalınlık ve taze ya da kuru olması pişirme süresini değiştirir. Bütün makarnalar için tek bir dakika değeri kullanmayın.
- Makarnanın rahat hareket edeceği tencereyi seçin. Kaynayan suya ekleyip ilk aşamada karıştırmak birbirine yapışmasını azaltır.
- Al dente için tadına bakın. Makarna yumuşamış, fakat ısırıldığında hafif direnç gösteriyor olmalıdır. Ortası belirgin biçimde sert ve unlu kalmış hamurla karıştırmayın.
- Süzmeden önce biraz pişirme suyu ayırın. Sosu açmak için az miktarda ekleyip karıştırabilirsiniz; tek seferde fazla su dökmeyin.
- Sıcak soslu makarnayı genellikle durulamayın. Yüzeyindeki nişasta sosla birleşmeye yardımcı olur. Soğuk salata ve erişte tarifleri farklı yöntem isteyebilir.
- Sos ve makarnayı birlikte tamamlayın. Sosu yalnızca tabağın üstüne dökmek yerine uygun bir tavada karıştırın; ek pişirme olacağı için kıvamı takip edin.
Uygulama örnekleri için İtalyan makarna tarifleri yazımızı, sos seçenekleri için sos tarifleri rehberini inceleyebilirsiniz.
Makarna içerikleri arasındaki farklar
Kuru makarna sıklıkla durum buğdayı irmiği ve suyla yapılır; taze ve yumurtalı çeşitlerin içeriği farklıdır. Tam buğday, baklagil bazlı ve glutensiz ürünler de bulunur. Ürün seçerken içerik listesini ve besin tablosunu karşılaştırın. Bir makarna şekli tek başına vitamin ihtiyacını karşılama veya bir sağlık sorununu önleme garantisi vermez.
“Soba”, “tam buğday” ya da “yumurtalı” gibi isimler içeriği anlamaya yardımcı olur; ancak etiketin yerini tutmaz. Özel beslenme gereksinimleriniz varsa ürünün size uygunluğunu ayrıca değerlendirin.
Makarna çeşitleri hakkında sık sorulan sorular
Burgu makarnanın İtalyanca adı nedir?
Yaygın adı fusillidir. Burgu biçimi sosun kıvrımlara yerleşmesine yardımcı olur.
Kelebek makarnanın adı nedir?
Farfalle olarak adlandırılır. Ortası sıkıştırılmış fiyonk veya kelebek biçiminde görünür.
Penne ile rigatoni arasındaki fark nedir?
İkisi de boru biçimindedir. Penne uçları verev kesilmiş olmasıyla tanınır; rigatoni genellikle daha geniş ve olukludur. Boyutlar üreticiye göre değişebilir.
Taze makarna mı, kuru makarna mı seçilmeli?
Tarife göre seçim yapın. Taze makarnanın nem oranı ve pişirme süresi kuru makarnadan farklıdır; birbirinin yerine aynı süreyle kullanılmaz.
Makarna kaç dakikada pişer?
Şekle, kalınlığa ve ürüne göre değişir. Paketteki süreyi başlangıç kabul edip servis öncesi dokusunu kontrol edin.
Mutfak tekniklerini uygulayarak öğrenin
Hamur hazırlama, pişirme ve soslarla çalışmaya ilgi duyuyorsanız Anıt Eğitim’in Ankara aşçılık eğitimi programını inceleyebilirsiniz. Güncel program ve kayıt bilgileri için 0532 250 77 79 numarasından bize ulaşabilirsiniz.